Ga ƙarin fashin baki da aka tsara cikin salon labarin Gaskiya 2.0, tare da ɗan zurfafa kan ma’anar rikicin da abin da zai iya biyo baya:
Sabon rikicin da ya kunno kai tsakanin ƙungiyar Houthi ta Yemen da Saudi Arebiya ya ƙara nuna yadda rikicin Gabas ta Tsakiya ke faɗaɗa zuwa wani mataki mai hatsari.
Rahotannin sun nuna cewa Houthi ta yi ikirarin kai hare-hare kan wasu muhimman wurare a Saudi Arebiya, ciki har da filin jirgin saman King Khalid da kuma cibiyoyin kamfanin mai na Aramco a Riyadh. Ƙungiyar ta ce hare-haren na cikin martanin da take mayarwa kan abin da ta bayyana a matsayin ayyukan soji da na siyasa da ake yi a yankin.
Abin da ya fi ɗaukar hankali shi ne matakin da Pakistan da Turkiyya suka ɗauka na taimakawa Saudi Arebiya wajen ƙarfafa kariyar sojojinta. Wannan mataki na iya sauya yanayin rikicin daga kasancewa tsakanin Houthi da Saudi Arebiya kawai zuwa wani rikici da zai iya jawo ƙarin ƙasashe.
Me ya sa Saudi Arebiya take cikin fargaba?
Saudi Arebiya na kallon hare-haren Houthi a matsayin barazana kai tsaye ga tsaron ƙasarta, musamman saboda Yemen na da iyaka da masarautar.
Haka kuma, hare-haren da aka kai ko aka yi ikirarin kai wa wuraren da suka shafi harkar mai da sufuri na iya yin tasiri ga tattalin arzikin Saudi Arebiya. Kamfanin Aramco na ɗaya daga cikin muhimman ginshiƙan tattalin arzikin ƙasar, yayin da filayen jiragen sama ke da muhimmiyar rawa wajen harkokin sufuri da tsaro.
Saboda haka, duk wani hari da ya shafi waɗannan wurare ba wai batun soji kawai ba ne; yana iya zama batun tattalin arziki da kuma martabar ƙasa.
Me ya sa Iran ke shiga cikin batun?
Houthi na da alaƙa da Iran, kuma Saudi Arebiya ta daɗe tana zargin Tehran da tallafa wa ƙungiyar da makamai, fasaha da sauran nau'o'in taimako.
Iran kuwa tana musanta wasu daga cikin zarge-zargen da ake yi mata.
Wannan ya sa rikicin Houthi da Saudi Arebiya ke da wata fuska ta daban: kishiyar manufofin Iran da Saudi Arebiya a Gabas ta Tsakiya.
Idan rikicin ya ci gaba da ƙaruwa, akwai yiwuwar ƙasashe masu alaƙa da bangarorin biyu su ƙara shiga cikin lamarin.
Pakistan da Turkiyya: Me hakan ke nufi?
Shigar Pakistan da Turkiyya cikin taimakon Saudi Arebiya na iya zama babban sauyi a lamarin.
Pakistan tana da alaƙa mai ƙarfi da Saudi Arebiya ta fuskar siyasa, tsaro da tattalin arziki, yayin da Turkiyya kuma ke da muhimmiyar rawa a siyasar Gabas ta Tsakiya.
Idan taimakon sojin ya kasance na kare sararin samaniya, kayan yaƙi, horo ko kuma tura dakarun da za su taimaka wajen kare muhimman wurare, hakan na iya ƙara wa Saudi Arebiya ƙarfin kariya.
Sai dai akwai tambaya mai muhimmanci: Shin taimakon zai tsaya ne kawai kan kare Saudi Arebiya, ko kuwa zai kai ga kai hare-hare kan sansanonin Houthi a Yemen?
Amsar wannan tambayar ce za ta iya tantance makomar rikicin.
Barazanar da ke kan fararen hula
A gefe guda kuma, ya kamata a tuna cewa Yemen ta kasance cikin ƙasashen da suka fi fuskantar matsalar jin ƙai a duniya.
Ƙarin hare-haren soji na iya haifar da ƙarin asarar rayuka, lalacewar ababen more rayuwa da kuma matsalar samun abinci da magunguna.
Haka kuma, idan rikicin ya shafi hanyoyin jigilar kaya da tashoshin jiragen ruwa, farashin kayayyaki da man fetur a yankin na iya ƙaruwa.
Me zai iya faruwa nan gaba?
Akwai manyan hanyoyi uku da rikicin zai iya bi.
Na farko, ƙasashen da abin ya shafa za su iya komawa teburin tattaunawa domin rage tashin hankali.
Na biyu, Saudi Arebiya na iya ƙara ƙarfafa kariyarta ba tare da shiga cikin babban farmaki a Yemen ba.
Na uku, idan hare-haren suka ƙaru, kuma wasu ƙasashe suka shiga kai tsaye, rikicin na iya faɗaɗa zuwa wani sabon rikicin ƙasashe da dama a Gabas ta Tsakiya.
Wannan shi ne babban abin da duniya ke tsoro.
Ra'ayin Gaskiya 2.0
Abin da ke faruwa a tsakanin Houthi, Saudi Arebiya da Iran ba ya tsaya kan iyakokin Yemen ko Saudi Arebiya kawai.
Yankin Gabas ta Tsakiya na da muhimmiyar rawa wajen samar da makamashi da harkokin kasuwancin duniya. Saboda haka, duk wani babban rikici da ya shafi wuraren samar da mai, filayen jiragen sama ko hanyoyin jiragen ruwa na iya samun tasiri fiye da yankin.
A wannan lokaci, abin da ya fi muhimmanci shi ne a hana rikicin ya koma yakin da zai jawo ƙarin ƙasashe.
Domin idan aka fara samun jerin hare-hare da martani tsakanin ƙasashe, abin da ya fara a Yemen zai iya zama rikicin da ya shafi Gabas ta Tsakiya baki ɗaya.
Gaskiya 2.0 — Gaskiya, a sabon salo.
0 Comments