Sabuwar sauya sheƙar da Al-Tayeb Mohammed Ahmed, wanda aka fi sani da Al-Tayeb Al-Wahido, ya jagoranta zuwa Rundunar Sojin Sudan ta ƙara nuna cewa rikicin Sudan yana fuskantar wani sabon yanayi na motsin mayaƙa daga bangaren RSF zuwa rundunar gwamnati. Kamfanin dillancin labaran Sudan SUNA ya tabbatar da cewa rundunar da Al-Wahido ke jagoranta ta fice daga RSF tare da shiga Rundunar Sojin Sudan, kuma jami’an soji da na leƙen asiri ne suka karɓe su. (Sudan News Agency) 
1. Ba sauya sheƙa guda ɗaya ba ce
Abin da ya sa lamarin ya fi ɗaukar hankali shi ne cewa wannan sauya sheƙar ta zo ne bayan wasu makamantanta a cikin makonni da suka gabata.
A ranar 19 ga Agusta, Rundunar Sojin Sudan ta ce mayaƙan RSF 318, ciki har da kwamandoji huɗu, sun koma wajenta tare da motoci masu yaƙi har 50. (Africanews)
A ranar 31 ga Agusta, kuma an bayar da rahoton cewa kusan mayaƙan RSF 200, ciki har da wasu manyan kwamandojin fagen daga, sun shiga rundunar sojin a Omdurman. Sabuwar ƙungiyar Al-Wahido ta ƙara wani lamari a cikin wannan jerin. (Anadolu Ajansı)
Wannan yana sa tambayar ta koma daga “shin mayaƙa suna sauya sheƙa?” zuwa “me ke sa wasu daga cikin mayaƙan RSF ke barin ƙungiyar?”
2. Dalilin da Al-Wahido ya bayar
Al-Wahido ya ce ya yanke shawarar barin RSF ne bayan ya ga abin da ya kira “masifu” a cikin ƙungiyar. Ya kuma yi kira ga sauran mayaƙan RSF su ajiye makamansu, su “koma gida” kuma su sake duba matsayinsu, yana mai cewa babu wata manufa da ta cancanci a ci gaba da yaƙi saboda ita. (Sudan News Agency)
Wannan magana tana da muhimmanci, amma ita ce bayani daga jagoran da ya sauya sheƙa. Ba a samu bayanin RSF da ke tabbatar da wannan fassarar ba; rahotannin da aka samu sun ce RSF ba ta bayar da martani nan take ba. (Anadolu Ajansı)
Saboda haka, bai kamata a ɗauki dalilin da ya bayar a matsayin cikakken bayanin dalilin da ya sa dukkan waɗannan mayaƙa suke barin RSF ba.
3. Kayan yaƙi da mayaƙa suna da muhimmanci
Sauya sheƙar mayaƙa na iya samun tasiri fiye da adadin mutanen da suka koma rundunar soji idan waɗanda suka sauya sheƙar sun zo da makamai, motoci da bayanan fagen daga.
A misalin 19 ga Agusta, rundunar sojin ta ce ƙungiyar mayaƙan 318 ta zo da motoci masu yaƙi har 50. Wannan yana nufin sauya sheƙa na iya shafar ma'aikata da kuma kayan aikin soja. (Anadolu Ajansı)
Sai dai ba za a iya cewa daga waɗannan sauya sheƙa kaɗai RSF ta rasa ƙarfin yaƙi ba. Wannan zai dogara ne kan girman sauran rundunonin da take da su, wuraren da take iko da su, kayan yaƙinta da kuma yadda take iya ɗaukar sabbin mayaƙa.
4. Me ya sa kwamandoji ke da muhimmanci?
Sauya sheƙar babban kwamanda na iya kasancewa da muhimmanci saboda kwamandoji suna iya sanin:
tsarin rundunar;
wuraren da mayaƙa suke;
hanyoyin samar da makamai da kayan abinci;
tsarin sadarwa;
da kuma yadda ake gudanar da ayyukan a fagen daga.
Amma ba a san daga rahotannin da aka samu irin takamaiman bayanan sirri da waɗanda suka sauya sheƙa suka miƙa wa rundunar sojin Sudan ba. Saboda haka, ba daidai ba ne a ɗauka cewa kowane kwamandan da ya sauya sheƙa zai sauya ma'aunin yaƙin kai tsaye.
5. Rikicin ya shiga shekara ta huɗu
Yaƙin tsakanin Sudanese Armed Forces (SAF) da Rapid Support Forces (RSF) ya fara ne a Afrilu 2023 bayan rikicin siyasa da soja kan yadda da lokacin haɗa RSF cikin rundunar sojin ƙasar. Majalisar Ɗinkin Duniya ta ce rikicin ya jawo mummunar matsalar jin ƙai, tare da miliyoyin mutane da suka rasa matsugunansu da kuma sama da mutane miliyan 25 da ke buƙatar agaji. (UN Regional Info Center)
Saboda haka, yawan sauya sheƙa yana faruwa ne a cikin rikicin da ya riga ya jima yana raunana tsarin ƙasa, tattalin arziki da rayuwar fararen hula.
6. Akwai kuma batun makomar waɗanda suka sauya sheƙa
Idan mayaƙan RSF suka shiga Rundunar Sojin Sudan, wata muhimmiyar tambaya ita ce ta yaya za a haɗa su cikin rundunar sojin ƙasa?
Shin za a ba su matsayi iri ɗaya? Shin za a binciki tarihin ayyukansu kafin a ba su damar shiga? Kuma idan akwai wanda ake zargi da aikata laifuka yayin yaƙin, ta yaya za a magance batun?
Waɗannan tambayoyi suna da muhimmanci saboda sauya sheƙa zuwa wata rundunar soja ba lallai ya kawar da tambayoyin doka da suka shafi ayyukan da mutum ya aikata kafin sauya sheƙarsa ba.
7. Babban abin da za a sa ido a kai
Idan sauya sheƙar ta ci gaba, abubuwa uku za su kasance masu muhimmanci wajen fahimtar tasirinta:
Na farko: ko adadin masu sauya sheƙar zai ƙaru.
Na biyu: ko manyan kwamandoji da rundunoni masu kayan yaƙi za su ci gaba da barin RSF.
Na uku: ko wannan motsi zai haifar da wani sabon tsarin tattaunawa ko sulhu, ko kuma kawai zai ƙara sauya ma'aunin ƙarfin soji a fagen daga.
A halin yanzu, babu hujjar da za ta tabbatar cewa waɗannan sauya sheƙa sun kawo ƙarshen yaƙin ko kuma za su kawo shi nan kusa. Abin da aka tabbatar shi ne cewa an samu jerin sauya sheƙa daga RSF zuwa Rundunar Sojin Sudan a cikin makonni da suka gabata, kuma sabon matakin Al-Wahido ya ƙara wannan jerin. (Anadolu Ajansı)
Kammalawa
Sauya sheƙar Al-Tayeb Al-Wahido da mayaƙansa na daga cikin sabbin alamomin motsin cikin gida da ke faruwa a tsakanin bangarorin yaƙin Sudan. Tare da rahotannin baya-bayan nan na ɗaruruwan mayaƙa da kwamandoji da suka koma Rundunar Sojin Sudan, lamarin ya cancanci sa ido musamman kan tasirinsa ga ƙarfin mayaƙa, kayan yaƙi da kuma yiwuwar samun mafita ta siyasa.
Amma abin da ya fi muhimmanci shi ne cewa rikicin ya riga ya jawo babban asarar rayuka da matsalar raba mutane da muhallansu. Don haka, duk wani sauyi a cikin bangarorin yaƙin zai kasance da muhimmanci ne musamman idan ya taimaka wajen rage tashin hankali da kare fararen hula, ba kawai wajen sauya ma'aunin ƙarfin soja ba. (UN Regional Info Center)
0 Comments