Ankara – Shekaru goma bayan yunƙurin juyin mulkin da bai yi nasara ba a ranar 15 ga Yuli, 2016, gwamnatin Turkiyya na ci gaba da amfani da wannan rana a matsayin alamar haɗin kan ƙasa, kariyar dimokuraɗiyya da kuma ƙarfafa tsarin tsaron ƙasar. 
A saƙonsa na cika shekaru goma da wannan lamari, Shugaba Recep Tayyip Erdogan ya bayyana ranar a matsayin "'yancin kai na ƙarni", yana mai cewa al'ummar Turkiyya sun kare dimokuraɗiyya da ikon ƙasar ta hanyar fito wa kan tituna domin hana kifar da zaɓaɓɓiyar gwamnati.
Me ya sa wannan rana ke da muhimmanci?
Yunƙurin juyin mulkin na shekarar 2016 ya kasance ɗaya daga cikin manyan rikice-rikicen siyasa da Turkiyya ta fuskanta tun bayan kafuwar jamhuriyyar zamani.
A cikin dare guda:
Sojoji masu goyon bayan juyin mulki sun mamaye wasu cibiyoyin gwamnati.
An kai hare-hare kan Majalisar Dokoki da wasu cibiyoyin gwamnati.
Jiragen yaƙi sun yi shawagi a sararin Ankara da Istanbul.
Shugaba Erdogan ya yi kira ga jama'a su fito domin kare gwamnatin da aka zaɓa.
Bayan sa'o'i kaɗan, yunƙurin ya rushe, amma ya bar asarar rayuka da ta kai mutane 253, yayin da sama da 2,000 suka jikkata.
Dalilin da Erdogan ke kira da "'yancin kai na ƙarni"
A mahangar gwamnatin Turkiyya, abin da ya faru bai tsaya kan yunƙurin kifar da gwamnati kawai ba.
Gwamnatin na kallon lamarin a matsayin:
Kare ikon jama'a na zaɓen shugabanni.
Kare 'yancin kai daga abin da take kira katsalandan daga ciki da wajen ƙasa.
Nuna cewa dimokuraɗiyya ta fi ƙarfin makamai.
Saboda haka ne gwamnati ke gudanar da bukukuwan ranar 15 ga Yuli a kowace shekara domin tunawa da waɗanda suka rasa rayukansu.
Yaƙin da ake ci gaba da yi da FETO
Erdogan ya sake jaddada cewa yaƙi da ƙungiyar FETO (Fetullah Terrorist Organization) bai ƙare ba.
Gwamnatin Turkiyya na zargin ƙungiyar da:
Shirya yunƙurin juyin mulkin.
Kutse cikin hukumomin gwamnati.
Gina hanyoyin tasiri a cikin sojoji, shari'a, ilimi da kasuwanci.
Sai dai ƙungiyar da mabiyanta sun musanta hannu a juyin mulkin, lamarin da ke ci gaba da kasancewa muhimmin batu a siyasar Turkiyya.
Tasirin lamarin ga siyasar cikin gida
Tun bayan 2016, Turkiyya ta aiwatar da sauye-sauye masu yawa:
An ƙarfafa ikon shugaban ƙasa.
An sake fasalin rundunar soji.
An ƙara matakan tsaro.
An gudanar da bincike da shari'o'i kan dubban mutane da ake zargi da alaƙa da FETO.
Masu goyon bayan gwamnati na cewa waɗannan matakai sun kare ƙasar daga sake fuskantar irin wannan barazana.
Sai dai wasu ƙungiyoyin kare haƙƙin bil'adama suna cewa wasu matakan sun yi tsauri kuma sun shafi 'yancin ɗan adam da walwalar siyasa.
Tasirin lamarin ga dangantakar Turkiyya da ƙasashen waje
Yunƙurin juyin mulkin ya kuma sauya dangantakar Turkiyya da wasu ƙawayenta.
Ankara ta ci gaba da neman ƙasashe su haɗa kai wajen ɗaukar mataki kan waɗanda take zargi da alaƙa da FETO, yayin da batun ya kasance ɗaya daga cikin abubuwan da suka haifar da saɓani da wasu ƙasashen Yamma.
A lokaci guda, Turkiyya ta ƙara zuba jari wajen bunƙasa masana'antar tsaro ta cikin gida da rage dogaro da makaman ƙasashen waje.
Me makomar ke nunawa?
A cewar Erdogan, ruhin ranar 15 ga Yuli ya kamata ya ci gaba da kasancewa abin tunawa ga al'umma domin hana sake samun makamancin wannan lamari.
Masana siyasa suna ganin cewa wannan rana za ta ci gaba da kasancewa muhimmin ɓangare na tarihin siyasar Turkiyya, domin tana haɗa batutuwan dimokuraɗiyya, tsaro, haɗin kan ƙasa da kuma manufofin gwamnatin Erdogan.
Ko da yake ra'ayoyi sun bambanta kan yadda aka tafiyar da abubuwan da suka biyo bayan yunƙurin juyin mulkin, babu shakka cewa ranar 15 ga Yuli, 2016 ta kasance ɗaya daga cikin manyan lokutan da suka sauya tsarin siyasa da tsaron Turkiyya a wannan ƙarni.
0 Comments