Yau, 7 ga Oktoba 2026, shekaru uku ke nan tun bayan harin da Hamas da sauran mayaƙan Falasɗinawa suka kai kudancin Isra’ila a ranar 7 ga Oktoba 2023. An kashe kusan mutane 1,200, sannan aka yi garkuwa da wasu 251 aka kai su Gaza. Wannan harin ne ya haifar da yakin da ya biyo baya tsakanin Isra’ila da Hamas.
1. Me ya sa Isra’ila ta gudanar da bikin tunawa a ranar 5 ga Oktoba?
Ko da yake harin ya faru ne a 7 ga Oktoba 2023, Isra’ila tana amfani da kalandar Yahudawa wajen sanya ranar tunawa ta ƙasa. Saboda haka, bikin tunawa na hukuma na bana ya kasance a 5 ga Oktoba, inda aka gudanar da bukukuwa a Mount Herzl da wasu wurare a faɗin ƙasar.
An sauke tutocin ƙasar zuwa rabin sanda, yayin da Shugaba Isaac Herzog, Firaminista Benjamin Netanyahu da wasu manyan jami’ai suka halarci bukukuwan tunawa a Urushalima.
2. Shekaru uku, amma har yanzu tambayar tsaro tana nan
Babban abin da ke fitowa daga bikin bana shi ne cewa tunawa da wadanda suka mutu bai kawo ƙarshen muhawarar kan yadda aka samu harin 7 ga Oktoba ba.
Herzog ya yi kira da a gudanar da cikakken bincike kan gazawar tsaro da ta faru kafin da lokacin harin. Shi ma shugaban rundunar sojin Isra’ila, Eyal Zamir, ya amince cewa nasarorin soji da aka samu daga baya ba sa kawar da alhakin gazawar da ta faru a ranar 7 ga Oktoba.
Wannan ya sa bikin tunawa ya kasance ba kawai na jimami ba, har ma da lokacin tambayar cewa: Me ya faru da tsarin tsaron Isra’ila a ranar da aka kai harin?
3. Matsayar Netanyahu kan Hamas
Firaminista Netanyahu ya sake nanata cewa Isra’ila ba za ta amince da komawar Hamas ta mallaki Gaza ba, tare da cewa za a ci gaba da bin wadanda ke da hannu cikin harin.
Sai dai wannan matsayar na ci gaba da haifar da muhawara a cikin Isra’ila kanta, musamman kan yadda ya kamata a gudanar da bincike kan gazawar tsaro da kuma irin tsarin da ya kamata a samu a Gaza bayan yakin.
4. Gaza: ɗayan fuskar wannan tarihi
A gefe guda, shekaru uku bayan harin, Gaza na ci gaba da fuskantar mummunan sakamakon yakin.
Bayanan hukumomin lafiya na Gaza da kafafen watsa labarai na duniya sun nuna cewa adadin Falasɗinawan da suka mutu tun bayan fara yakin ya haura 74,000, yayin da aka lalata ko lalata wani babban ɓangare na ababen more rayuwa da gidaje.
Saboda haka, ranar 7 ga Oktoba tana da ma’anoni daban-daban ga ɓangarorin biyu: a Isra’ila rana ce ta tunawa da wadanda aka kashe da waɗanda aka yi garkuwa da su; ga Falasɗinawa kuma tana tunasar da su da farkon yakin da ya haifar da dimbin asarar rayuka, rugujewar gidaje da matsalar jin kai a Gaza.
5. An samu canji kan batun waɗanda aka yi garkuwa da su
Wani muhimmin bambanci tsakanin bikin bana da na shekarun baya shi ne cewa, bisa rahotannin baya-bayan nan, babu sauran wani ɗan Isra’ila da aka yi garkuwa da shi da ke Gaza bayan musayar da aka gudanar.
Wannan ya rage ɗaya daga cikin manyan buƙatun iyalan waɗanda aka yi garkuwa da su, amma bai kawo ƙarshen sauran tambayoyin ba: makomar Gaza, makomar Hamas, sake gina yankin, tsaron Isra’ila da kuma makomar Falasɗinawa.
6. Babban darasin shekaru uku
Abin da shekaru uku suka nuna shi ne cewa nasarar soji kaɗai ba ta warware dukkan matsalolin siyasa da tsaro na yankin ba.
Isra’ila na fuskantar tambayoyin cikin gida kan gazawar tsaro da kuma makomar Gaza; Falasɗinawa kuma suna fuskantar babban nauyin rayuka da barnar yaƙi. A lokaci guda, batun yadda za a samar da tsarin siyasa da tsaro mai ɗorewa a Gaza ya kasance ɗaya daga cikin manyan ƙalubalen yankin.
Saboda haka, bikin cika shekaru uku ba wai tunawa da abin da ya faru a 7 ga Oktoba 2023 kawai ba ne; yana kuma buɗe wata muhimmiyar tambaya: ta yaya za a hana sake faruwar irin wannan hari, tare da samar da mafita da za ta rage wahalar fararen hula a Isra’ila da Falasɗinu?
0 Comments