Rahotannin da suka fito daga arewacin Habasha sun ƙara ɗaga hankali bayan wasu mazauna Adigrat, wani gari da ke yankin Tigray kusa da iyakar Eritrea, suka ce sun ga sojojin Eritrea suna wucewa cikin garin da manyan motocin soji. Reuters ta ce ta samu shaidar irin wannan daga shaidu biyu, amma ba ta iya tabbatar da rahoton da kanta ba.
Me ya sa rahoton yake da muhimmanci?
Adigrat tana da kusan kilomita 25 daga iyakar Eritrea. Idan aka tabbatar da cewa sojojin Eritrea sun shiga Tigray, hakan zai zama wani muhimmin sauyi daga rikicin cikin gida na Habasha zuwa rikicin da zai iya jawo shiga kai-tsaye tsakanin ƙasashen biyu.
Wannan ya fi zama abin damuwa saboda Habasha da Eritrea sun riga sun katse dangantakar diflomasiyya bayan zargin Addis Ababa cewa Eritrea na tallafa wa ƙawancen ƙungiyoyin 'yan tawaye. Eritrea ta musanta zargin.
Eritrea ta ce me?
Ministan Yaɗa Labarai na Eritrea, Yemane Gebremeskel, ya ƙaryata bayanan da ke cewa sojojinta suna cikin Tigray. Sai dai rahoton Reuters ya nuna cewa kalaman da ya yi sun fi mayar da hankali kan zargin cewa gwamnatin Habasha tana ƙirƙirar hujjar “kare kai” domin samun dalilin kai wa Eritrea hari.
Saboda haka, a wannan mataki akwai sabani tsakanin abin da shaidu ke ikirari da matsayin gwamnatin Eritrea.
Rikicin Tigray ya sake komawa wani mataki
Tun ranar 23 ga Satumba 2026, an sake samun faɗa tsakanin dakarun gwamnatin tarayya da ƙawancen ƙungiyoyin 'yan tawaye ciki har da TPLF a arewacin Habasha.
A farkon Oktoba, dakarun da ke goyon bayan gwamnatin tarayya sun shiga Mekelle, babban birnin Tigray, bayan mayaƙan TPLF sun janye daga birnin. Wannan ci gaba ya ƙara sauya yanayin yaƙin.
Me ya sa Eritrea ke da muhimmiyar rawa?
Eritrea da Habasha suna da tarihin rikici mai tsawo. Ƙasashen biyu sun yi yaƙin kan iyaka daga 1998 zuwa 2000, sannan dangantakarsu ta inganta a 2018 kafin ta sake tabarbarewa a lokacin yakin Tigray na 2020–2022.
A wannan sabon rikicin, Habasha tana zargin Eritrea da tallafawa ƙawancen 'yan tawaye. Eritrea ta musanta hakan.
Idan sojojin Eritrea suka shiga yaƙin kai tsaye, rikicin zai iya wuce iyakar Tigray ya shafi tsaron yankin Horn of Africa, musamman saboda Sudan ma tana fama da babban yaƙi a yammacin Tigray.
Batun Red Sea ma yana cikin lamarin
Wani muhimmin abu shi ne batun samun damar Habasha zuwa Tekun Red Sea. Habasha ƙasa ce marar bakin teku, kuma shugabanninta sun sha bayyana muhimmancin samun damar teku ga tattalin arziki da tsaro.
Eritrea, wadda ke da dogon bakin teku a Red Sea, tana kallon wasu daga cikin kalaman Habasha game da samun damar teku a matsayin barazana, yayin da Addis Ababa ta ce tana neman hakan ta hanyar lumana.
Babban haɗarin shi ne yaƙin ya wuce Tigray
Idan aka tabbatar da shiga sojojin Eritrea cikin Habasha, manyan tambayoyin za su kasance:
- Shin za a samu arangama kai tsaye tsakanin sojojin Habasha da Eritrea?
- Shin rikicin zai bazu zuwa iyakar Eritrea?
- Shin Sudan za ta ƙara shiga cikin tasirin rikicin?
- Me zai faru da fararen hula da ke ƙoƙarin tserewa daga yankunan yaƙi?
- Shin za a iya samun sabon matsalar 'yan gudun hijira da ƙarancin abinci?
Wadannan tambayoyi suna da muhimmanci saboda yankin ya riga ya kasance cikin matsanancin yanayin tsaro da jin ƙai.
Ba a kamata a ɗauki rahoton a matsayin tabbataccen mamayar Eritrea ba tukuna
A halin yanzu, abin da ya fi muhimmanci shi ne rarrabe rahoton shaidu da abin da aka tabbatar da kansa. Reuters ta ce ba ta iya tabbatar da shaidun mazauna Adigrat da kanta ba, yayin da AFP ta kuma samu shaidu da wani jami'in yankin da suka ce sun ga sojojin Eritrea.
Saboda haka, ba daidai ba ne a ce an riga an tabbatar da cewa Eritrea ta fara yaƙi da Habasha. Amma kasancewar irin waɗannan rahotanni a lokacin da ƙasashen biyu suka katse hulɗar diflomasiyya ya sa barazanar faɗaɗawar rikicin ta zama babbar damuwa.
Babban abin da duniya ke jira yanzu shi ne ko za a tabbatar da kasancewar sojojin Eritrea a Tigray, da kuma matakin da Addis Ababa da Asmara za su ɗauka idan rahoton ya tabbata.
0 Comments