FASHIN BAKI: Me ya sa Tinubu ya saka ’yan siyasar adawa cikin kwamitin yaƙin neman zaɓensa na 2027?

Shigar sunayen wasu ’yan siyasa da ba ’yan APC ba cikin kwamitin yaƙin neman zaɓen Shugaba Bola Ahmed Tinubu na 2027 ya sake jawo muhawara kan yadda siyasar Najeriya ke tafiya. Wannan mataki ya nuna cewa tsarin neman goyon bayan siyasa a ƙasar ba ya tsaya ga iyakar jam’iyya kawai.  

A cikin sabon jerin kwamitin da APC ta fitar ranar 13 ga Oktoba 2026, an saka Gwamnan Osun, Ademola Adeleke na jam’iyyar Accord; Gwamnan Anambra, Chukwuma Soludo na APGA; da Ministan Babban Birnin Tarayya, Nyesom Wike na PDP. Haka kuma, an saka tsohon gwamnan Gombe kuma sanatan PDP, Ibrahim Hassan Dankwambo, a matsayin mai ba da shawara ga kwamitin.

1. Faɗaɗa goyon baya fiye da iyakar APC

Ɗaya daga cikin dalilan da za su iya bayyana wannan mataki shi ne ƙoƙarin gina haɗin gwiwar siyasa da ya haɗa masu goyon bayan Tinubu daga jam’iyyu daban-daban.

A cewar rahoton Premium Times, Wike ya bayyana cewa shigar mutanen da ba ’yan APC ba cikin kwamitin na nufin ba da damar waɗanda suke goyon bayan shugaban ƙasa su taimaka wajen kamfen, ko da kuwa ba sa cikin jam’iyyar da zai tsaya takara a ƙarƙashinta.

Wannan tsarin yana bambanta tsakanin kasancewa ɗan jam’iyya da kuma goyon bayan wani ɗan takara. Mutum na iya ci gaba da kasancewa mamba a jam’iyyarsa, amma ya goyi bayan ɗan takarar wata jam’iyya.

Sai dai wannan bayanin bai tabbatar da cewa dukkan mambobin jam’iyyun da aka ambata ko magoya bayansu sun amince da wannan tsarin ba.

2. Muhimmancin Osun, Anambra, Rivers da Abuja

Muƙaman da aka bai wa waɗannan ’yan siyasa sun danganta da jihohin da suke da tasiri a siyasance.

• Ademola Adeleke: An naɗa shi mai kula da ayyukan kamfen a Osun.
• Chukwuma Soludo: An naɗa shi mai kula da kamfen a Anambra.
• Nyesom Wike: An naɗa shi mai kula da kamfen a Rivers da Abuja.
• Ibrahim Dankwambo: An saka shi cikin masu ba da shawara ga kwamitin.

Waɗannan naɗe-naɗe suna da muhimmanci wajen fahimtar yadda APC ke tsara ayyukan kamfen a wuraren da take son samun goyon baya daga masu ruwa da tsaki.

Amma akwai bambanci tsakanin ba wa mutum muƙamin kamfen da kuma tabbatar da cewa zai iya jawo ƙuri'un jama'a. Ƙuri'ar kowane ɗan Najeriya tana hannunsa, kuma goyon bayan wani ɗan siyasa ba ya nufin cewa duk masu goyon bayansa za su bi shi.

3. Shin wannan yana nufin jam’iyyun adawa sun raunana?

Ba za a iya yanke wannan hukunci daga jerin sunayen kwamitin kaɗai ba.

Kasancewar wasu fitattun ’yan siyasa daga jam’iyyun adawa sun shiga kwamitin kamfen na APC na iya nuna cewa dangantakar siyasa ba koyaushe take bin iyakar jam’iyya ba. Amma wannan ba hujja ce kai tsaye da ke nuna cewa jam’iyyunsu sun rasa ƙarfin siyasa ba.

Haka kuma, bai kamata a ɗauki wannan mataki a matsayin tabbacin cewa magoya bayan Adeleke, Soludo, Wike ko Dankwambo za su zaɓi Tinubu ba.

Abin da zai taimaka wajen fahimtar tasirin matakin shi ne lura da ayyukan kamfen, martanin jam’iyyun, yadda magoya baya suka amsa da kuma sakamakon zaɓe idan lokaci ya yi.

4. Shin akwai yiwuwar saɓani cikin APC?

Shigar ’yan siyasar da ba ’yan APC ba cikin kwamitin ya haifar da tambayoyi kan yadda za a daidaita muradun ’yan jam’iyyar da na waɗanda suka fito daga wasu jam’iyyu.

Rahoton Vanguard ya bayyana cewa wasu masu ruwa da tsaki a APC sun nuna damuwa kan shigar waɗannan ’yan siyasa, bisa tunanin cewa hakan na iya rage damar da aka bai wa masu fafutukar jam’iyyar na dogon lokaci ko kuma ya haifar da saɓani a wasu jihohi. Sai dai Wike ya ƙaryata cewa akwai matsalar da ta taso daga wannan tsarin.

Wannan yana nuna cewa gina haɗin gwiwar siyasa na iya buƙatar a daidaita abubuwa biyu:

1. Ba wa masu goyon bayan shugaban ƙasa daga waje damar shiga cikin kamfen.
2. Tabbatar da cewa mambobin APC suna da rawar da ta dace a cikin tsarin jam’iyyar.

Ko wannan tsarin zai haifar da saɓani ko haɗin kai zai danganta da yadda za a tafiyar da shi a aikace.

5. Matsayin jam’iyyun da waɗannan ’yan siyasa suke ciki

Wani muhimmin batu shi ne yadda jam’iyyun da waɗannan mutane suke ciki za su fahimci matsayinsu a kwamitin APC.

Wike yana da alaƙa da PDP, Adeleke yana ƙarƙashin Accord, Soludo kuma na APGA. Rahoton Punch na 14 ga Oktoba 2026 ya ce PDP, APGA da Accord sun nuna goyon baya ga shigar wasu daga cikin waɗannan jiga-jigan cikin kwamitin kamfen.

Wannan na iya ƙara buɗe tattaunawa kan dangantakar jam’iyya da zaɓin ɗan takara. Sai dai ya kamata a bambanta tsakanin matsayar shugabannin jam’iyya, matsayin jami’an gwamnati da ra’ayin kowane ɗan jam’iyya.

6. Shin wannan zai tabbatar wa Tinubu da nasara a 2027?

Amsar ita ce: ba za a iya tabbatar da sakamakon zaɓe daga naɗe-naɗen kamfen kawai ba.

Ƙwarewar siyasa, hanyoyin sadarwa da tasirin mutum a jiharsa na iya taka rawa wajen gudanar da kamfen. Amma ƙuri'un da za a kaɗa za su dogara da zaɓin masu kaɗa ƙuri'a, yadda kamfen zai gudana, halin da tattalin arziki yake ciki, tsaro, manufofin ’yan takara da sauran abubuwan da suka shafi rayuwar jama'a.

Saboda haka, alƙawarin goyon baya ko samun muƙami a kwamitin kamfen ba daidai yake da tabbatar da sakamakon zaɓe ba.

Kammalawa

Shigar Adeleke, Soludo, Wike da Dankwambo cikin tsarin kamfen na Tinubu ya nuna wani salo na haɗin gwiwar siyasa wanda ya haɗa mutane daga jam’iyyu daban-daban.

Babban abin lura shi ne yadda za a tafiyar da wannan haɗin gwiwa, ko zai haifar da aiki tare a zahiri, da kuma yadda masu kaɗa ƙuri'a za su amsa ga wannan tsarin.

A siyasar Najeriya, haɗin gwiwar manyan ’yan siyasa na iya taimaka wa kamfen, amma ƙuri'ar ƙarshe ta hannun masu zaɓe take. Don haka, abin da ya kamata a sa ido a kai shi ne yadda waɗannan naɗe-naɗe za su sauya ayyukan kamfen da hulɗar jam’iyyun, ba wai a ɗauke su a matsayin tabbacin sakamakon 2027 ba.