Rikicin zanga-zangar ɗaliban makarantu a Faransa ya shiga wani sabon mataki bayan wani ɗalibi mai shekaru 15 ya rasa hannunsa sakamakon fashewar wani gurneti da ake amfani da shi wajen tarwatsa jama’a a birnin Lens. Hukumomin Faransa sun ce an buɗe bincike kan lamarin, yayin da rahotanni suka nuna cewa akwai sabanin bayanin yadda fashewar ta faru. 
Reuters
1. Dakatar da makamin ya zama martanin gaggawa
Ministan cikin gida Laurent Nuñez ya sanar da dakatar da amfani da irin waɗannan gurnet a wajen zanga-zangar ɗalibai har sai an fayyace abin da ya faru a Lens. Haka kuma, hukumar binciken ayyukan ’yan sanda ta IGPN ta buɗe bincike kan wasu lokuta 18 domin tantance ko jami’an tsaro sun yi amfani da ƙarfin da ya dace. Reuters
Wannan mataki yana nuna cewa gwamnati ba ta son ta ɗauki lamarin a matsayin ƙaramin hatsari kawai, musamman saboda waɗanda ake fafatawa da su a yawancin waɗannan zanga-zangar matasa ne.
2. Har yanzu akwai sabanin yadda yaron ya ji rauni
Wannan shi ne muhimmin batu da binciken zai warware.
Bisa bayanin da hukumomi suka bayar, yaron ya ɗauki gurnetin ne bayan an harba shi, sannan ya fashe a hannunsa. Amma wasu ɗalibai sun bayar da wani labari daban, suna zargin cewa jami’in tsaro ne ya harba abin kai tsaye zuwa gare shi. Reuters ta tabbatar cewa an buɗe bincike, kuma bayanin cewa yaron ya ɗauki gurnetin ya samo asali ne daga rahoton jaridar yankin, ba daga tabbatarwar jami’in yankin kai tsaye ba. Reuters
Saboda haka, bai kamata a ɗauki ɗaya daga cikin waɗannan bayanan a matsayin tabbataccen sakamakon bincike ba tukuna.
3. Me ya sa wannan ya zama babban batu?
Ana kallon gurnetin a matsayin makamin da ba a tsara shi domin kashe mutane ba, amma lamarin Lens ya sake tayar da tambayar irin haɗarin da makaman tarwatsa jama'a ke iya haifarwa idan ana amfani da su a wuraren da matasa suke da yawa.
An kuma ruwaito wani ɗalibi mai shekaru 14 ya samu munanan raunuka a fuska bayan wani gurnetin hayaki ya same shi a wani zanga-zanga daban; lauyansa ya ce ya rasa wasu haƙora kuma ya samu karaya a muƙamuƙi, yayin da wani ɗan sanda ya fuskanci tuhume-tuhume kan lamarin.
4. Ba 'yan sanda kaɗai ake zargi ba
A gefe guda, zanga-zangar ita ma ta samu wasu abubuwan tashin hankali.
Hukumomi sun ce wasu masu zanga-zanga sun jefi jami'an tsaro da duwatsu da wasan wuta, yayin da wasu makarantu suka fuskanci ƙonewa ko lalacewa. Rahoton Reuters ya ce zanga-zangar ta samo asali ne daga ƙorafe-ƙorafen ɗalibai kan rashin isassun malamai, cunkoso a ajujuwa da lalacewar gine-ginen makarantu. Reuters
Saboda haka, akwai batutuwa biyu da bai kamata a haɗa su wuri guda ba:
- hakkin ɗalibai na gudanar da zanga-zangar lumana;
- da kuma ayyukan tashin hankali ko lalata kadarorin jama'a.
Haka kuma, ya kamata jami'an tsaro su kiyaye dokoki da ka'idojin amfani da ƙarfi.
5. Zanga-zangar ta wuce matakin makarantu
Abin da ya fara a matsayin ƙorafe-ƙorafen ɗaliban makarantar sakandare ya bazu zuwa iyaye, ɗaliban jami'a da ƙungiyoyin kwadago.
A ranar Talata, hukumomi sun kiyasta cewa sama da 250,000 ne suka fito zanga-zanga, yayin da ƙungiyoyin ɗalibai suka ba da adadin kusan 450,000. Bambancin alkaluman ya nuna cewa ya kamata a danganta kowanne adadi da wanda ya bayar da shi. Reuters
Haka kuma, sama da 500 makarantu sun kasance a rufe gaba ɗaya ko wani ɓangare sakamakon rikicin, yayin da gwamnati ta ce makarantu 24 sun lalace sosai har sai an gyara su kafin a sake buɗe su. Reuters
6. Matsalar ta zama ta tsaro da ilimi a lokaci guda
Babbar matsalar da gwamnatin Faransa ke fuskanta yanzu ita ce yadda za ta amsa buƙatun ɗalibai ba tare da barin tashin hankali ya ƙara yaɗuwa ba.
Idan gwamnati ta mai da hankali kan kama masu zanga-zanga kawai, akwai haɗarin cewa a bar tushen ƙorafe-ƙorafen—kamar ƙarancin malamai, gine-ginen makarantu da yanayin karatu—ba a magance su ba.
A gefe guda kuma, idan aka bar ƙone-ƙone, jifa da lalata kadarori su ci gaba, hakan na iya ƙara wahalar da makarantu da ɗaliban da ake cewa ana fafutukar kare muradunsu.
7. Babban darasin lamarin
Lamarin Lens ya sanya tsaron yara da matasa yayin zanga-zanga ya zama babban batu na ƙasa.
Dakatar da gurnet ɗin na ɗan lokaci na iya ba hukumomi damar gano ainihin abin da ya faru kafin su yanke shawarar yadda za su ci gaba da amfani da irin waɗannan kayan aiki.
A gefe guda, ya kamata a binciki duk wani zargi na amfani da ƙarfin da ya wuce kima; haka kuma duk wani ɗan zanga-zangar da ya aikata tashin hankali ya fuskanci tsarin shari'a bisa doka.
A ƙarshe, abin da zai iya rage rikicin na dogon lokaci ba wai matakan 'yan sanda kaɗai ba ne, amma magance matsalolin da suka haifar da zanga-zangar tare da tabbatar da cewa zanga-zanga ta kasance cikin lumana. Reuters
0 Comments