Wannan binciken ya bayyana wani muhimmin sauyi a tsarin korar ’yan ci-rani na Amurka: maimakon a mayar da mutum kai tsaye zuwa ƙasarsa ta asali, ana iya aika shi zuwa “ƙasa ta uku”, wato ƙasar da ba ita ce ƙasarsa ba kuma ba lallai ya kasance yana da wata alaƙa da ita ba. 
A cewar binciken Forbidden Stories da ƙungiyar kafafen yaɗa labarai ta duniya, mutane 25,447 an aika da su zuwa ƙasashe 28 zuwa ranar 31 ga Agusta 2026, yayin da Amurka ta cimma yarjejeniyoyi da ƙasashe 35. An ware kusan dala miliyan 410 domin tallafa wa wannan tsarin. (euronews)
1. Me ya sa ake amfani da ƙasashe na uku?
Babban dalilin da gwamnatin Amurka ta bayyana shi ne cewa akwai mutanen da ƙasashensu na asali ba sa karɓarsu, ko kuma wasu daga cikinsu suna da umarnin kora amma suna ƙalubalantar mayar da su ƙasarsu.
Fadar White House ta ce waɗanda ake aikawa ƙasashe na uku sun haɗa da mutanen da ƙasashensu suka ƙi karɓa da kuma waɗanda suke da umarnin kora amma suka nemi kada a mayar da su ƙasarsu. (The Washington Post)
Amma binciken ƙungiyar ’yan jarida ya nuna cewa da yawa daga cikin waɗanda aka aika ba su da alaƙa ta musamman da ƙasashen da aka tura su.
2. Adadin ya fi nuna girman shirin
Daga cikin mutane 25,447 da aka gano, kusan 20,000 an aika su Mexico, yayin da sauran aka rarraba zuwa wasu ƙasashe 27 a Latin Amurka, Afirka da yankin Pacific. An kuma kammala yarjejeniyoyi da wasu ƙasashe bakwai da za su iya karɓar waɗanda aka kora. (euronews)
Wannan yana nuna cewa ba wata yarjejeniya guda ɗaya ba ce, amma tsarin haɗin gwiwa ne da ya shafi ƙasashe da dama.
3. Dala miliyan 410 da kuma tambayar inda kuɗin suke tafiya
Wani abu mai muhimmanci shi ne kuɗin da aka ware domin gudanar da shirin. Binciken ya ce Amurka ta tanadi kusan $410m, waɗanda za a biya wasu gwamnatocin ƙasashen da ke karɓar waɗanda aka kora da kuma wasu hukumomin Majalisar Ɗinkin Duniya da ke taimakawa wajen gudanar da shirin. (The Washington Post)
Wannan ya sa batun ya wuce korar ’yan ci-rani kawai; ya kuma shafi manufar taimakon ƙasashen waje, yarjejeniyoyin diflomasiyya da yadda ake kashe kuɗin jama'ar Amurka.
4. Afirka na cikin tsakiyar wannan batu
Binciken ya nuna cewa ƙasashen Afirka sun zama muhimmin ɓangare na wannan tsarin. Rahoton ya ce an tuntubi 49 daga cikin ƙasashen Afirka 54 game da yiwuwar karɓar waɗanda Amurka ta kora. (Channels Television)
Wannan na iya haifar da muhawara a ƙasashen Afirka game da tambayoyi kamar:
Waɗanne mutane za a karɓa?
Wane nau'in kariya za a ba su?
Shin za a iya tsare su?
Waɗanne hakkoki za su samu?
Shin ƙasar da ta karɓe su tana da ikon mayar da su wata ƙasa?
Kuma wane nauyi ne gwamnatin Amurka za ta ci gaba da ɗauka bayan ta tura su?
Waɗannan tambayoyi ne da yarjejeniyoyi da dokokin ƙasashen da abin ya shafa za su fayyace.
5. Babban rikicin yanzu shi ne due process
A ranar 18 ga Satumba 2026, Kotun Ɗaukaka Ƙara ta Tarayya ta First Circuit ta amince da hukuncin da ya ce manufar korar mutane zuwa ƙasashe na uku ba ta dace da tsarin due process ba idan ba a ba mutum isasshen sanarwa da damar gabatar da hujjar cewa zai iya fuskantar haɗari a ƙasar da za a tura shi ba. (Reuters)
Wannan muhimmin batu ne saboda mutum na iya samun dalilin neman kariya daga ƙasar da ake son aika shi, musamman idan yana fargabar tsanantawa, azabtarwa ko wata barazana mai tsanani.
Kotun ta kuma ce dole ne a samu damar ƙalubalantar wurin da za a tura mutum kafin aiwatar da korar. (The Washington Post)
6. Gwamnati da masu kare haƙƙin ’yan ci-rani suna da ra’ayoyi daban
Gwamnatin Trump tana kallon tsarin a matsayin wani ɓangare na aiwatar da dokokin shige da fice da kuma tabbatar da cewa mutanen da ba su da izinin zama a Amurka za su bar ƙasar.
A gefe guda, lauyoyi da ƙungiyoyin kare haƙƙin ’yan ci-rani sun nuna damuwa game da yiwuwar aika mutane zuwa wuraren da ba su da alaƙa da su ba tare da isasshen lokaci da damar kalubalantar hakan ba. Wannan shi ne babban abin da kotun tarayya ta yi la’akari da shi a hukuncin 18 ga Satumba. (Reuters)
7. Abin da za a sa ido a kai
Babban tambayar yanzu ita ce yadda shari'ar za ta ci gaba. Gwamnatin Amurka na iya neman ƙarin kariya ko ɗaukaka ƙara, yayin da kotuna ke ci gaba da tantance iyakar ikon gwamnati wajen aika mutum zuwa ƙasar da ba ƙasarsa ba.
Saboda haka, batun ba kawai “Amurka ta kori mutane 25,000” ba ne. Yana buɗe muhawara mai faɗi kan ikon ƙasa wajen aiwatar da dokar shige da fice, haƙƙin mutum kafin a kore shi, nauyin ƙasashen da ke karɓar waɗanda aka kora, da kuma iyakar yarjejeniyoyin ƙasashe wajen sauya inda za a tura mutum.
A halin yanzu, adadin 25,447 na daga cikin ƙididdigar binciken Forbidden Stories, ba wani adadi da gwamnatin Amurka ta sanar a matsayin cikakken ƙididdigar hukuma ba. (Anadolu Agency)
0 Comments