Daga GASKIYA 2.0 | Tsaro,
Harin da mayaƙan ISWAP suka kai kan Kwalejin Mata ta Gwamnatin Tarayya da ke Monguno a jihar Borno, wanda ya yi sanadin mutuwar ɗalibai uku tare da raunata wasu, ya sake tayar da hankali kan matsalar tsaron makarantu a Najeriya.
Ko da yake rundunar haɗin gwiwar sojoji ta bayyana cewa an daƙile yunƙurin sace ɗaliban tare da ceto mutum 46, lamarin ya nuna cewa makarantu a yankunan da ke fama da rikici na ci gaba da kasancewa cikin haɗari.
Makarantu Na Ci Gaba da Zama Abin Hari
Tun bayan sace ɗaliban Chibok a shekarar 2014, hare-hare kan makarantu sun zama ɗaya daga cikin manyan ƙalubalen tsaro a Najeriya.
A cikin shekaru goma da suka gabata, an kai hare-hare a makarantu da dama a jihohin:
Borno
Yobe
Kaduna
Zamfara
Katsina
Kebbi
Neja
Masana harkokin tsaro sun ce makarantu kan zama abin hari saboda yawan ɗaliban da ke cikinsu da kuma tasirin da irin waɗannan hare-hare ke yi wajen jawo hankalin duniya.
Dalilin Da Ƙungiyoyi Ke Kai Hari Kan Makarantu
Masana sun bayyana cewa ƙungiyoyin masu ɗauke da makamai kan kai hare-hare kan makarantu ne saboda dalilai daban-daban, ciki har da:
Yunƙurin sace ɗalibai domin neman kuɗin fansa.
Yaɗa tsoro a tsakanin al'umma.
Neman ɗaukar hankalin kafafen yaɗa labarai na duniya.
Rushe ilimi da harkokin gwamnati a yankunan da suke kai hare-hare.
A wasu lokuta kuma, hare-haren kan janyo katse karatu na tsawon watanni ko shekaru.
Kalubalen Tsaron Makarantu
Duk da shirin gwamnatin tarayya na Safe Schools Initiative, masana na ganin cewa har yanzu akwai buƙatar:
Ƙarin jami'an tsaro a makarantu masu haɗari.
Inganta tsarin sa ido da tattara bayanan sirri.
Gina katanga da na'urorin tsaro a makarantu.
Samar da hanyoyin gaggawa na ficewa idan aka kai hari.
Horar da malamai da ɗalibai yadda za su tunkari yanayin gaggawa.
Sun ce kariyar makarantu ba ta kamata ta tsaya ga sojoji kaɗai ba, sai da haɗin kan al'umma da hukumomi.
Tasirin Rikici Ga Ilimi
Ci gaba da hare-haren na haifar da matsaloli masu yawa ga ilimi a Arewa maso Gabas, ciki har da:
Rufe makarantu na dogon lokaci.
Tsoron iyaye na kai 'ya'yansu makaranta.
Raguwar yawan masu zuwa makaranta.
Matsalolin tunani ga ɗaliban da suka tsira daga hare-hare.
Masana ilimi sun yi gargadin cewa idan ba a shawo kan matsalar tsaro ba, za ta iya yin tasiri ga ci gaban ilimi da tattalin arzikin yankin na shekaru masu zuwa.
Kallon Gaba
Harin Monguno ya sake tunatar da Najeriya cewa tsaron makarantu na buƙatar ci gaba da kasancewa cikin manyan abubuwan da gwamnati ke bai wa fifiko. Duk da cewa sojoji sun samu nasarar hana sace ɗalibai tare da ceto da dama, asarar rayukan ɗalibai uku ta nuna cewa har yanzu akwai buƙatar ƙarin matakan kariya domin tabbatar da cewa makarantu sun kasance wuraren ilimi da aminci, ba wuraren da iyaye da ɗalibai ke rayuwa cikin fargaba ba.
0 Comments