Yayin da gwamnatin tarayya ke ikirarin cewa sama da matasa 150,000 na samun horon sana’o’i a karkashin shirin Ilimin Fasaha da Horon Sana’o’i (TVET), masana na ganin cewa nasarar shirin za ta dogara ne ba kawai kan yawan mutanen da aka horas ba, har ma da irin damar da za su samu bayan kammala horon. 
Najeriya na ci gaba da fuskantar matsalar rashin aikin yi, musamman a tsakanin matasa, inda dubban masu kammala makarantu ke shiga kasuwar aiki a kowace shekara ba tare da samun guraben aikin da za su dauke su ba. Wannan ne ya sa gwamnati ke kokarin karkatar da hankali daga neman aikin gwamnati zuwa koyon sana’o’i da fasahohin zamani.
Bukatar da ke kasuwa
Masana harkokin tattalin arziki sun ce akwai bukatar ƙwararrun ma’aikata a fannoni kamar aikin lantarki, gyaran motoci, walda, fasahar sadarwa da kuma kere-keren zamani.
A cewarsu, idan aka gudanar da horon yadda ya kamata, zai iya taimakawa wajen samar da ma’aikatan da masana’antu da kamfanoni ke nema.
Wani masanin ci gaban matasa, Malam Ibrahim Musa, ya ce:
“Abin da ya fi muhimmanci shi ne tabbatar da cewa wadanda aka horas sun samu kayan aiki, jari ko damar samun aiki bayan horon. Idan ba haka ba, horon kadai ba zai wadatar ba.”
Kalubalen da ke gaban shirin
Duk da yabon da ake yi wa shirin, akwai wasu kalubale da masana suka ce ya kamata gwamnati ta magance.
Daga ciki akwai karancin cibiyoyin horo a wasu yankunan karkara, rashin wadatattun kayan aiki, da kuma matsalar samun kudaden fara sana’a bayan kammala horo.
Wasu matasa da suka taba shiga irin wadannan shirye-shiryen a baya sun ce babban kalubalensu shi ne rashin tallafin da zai ba su damar amfani da ilimin da suka koya.
Hadin gwiwar gwamnati da masu zaman kansu
Gwamnati ta bayyana cewa tana hada gwiwa da kamfanoni masu zaman kansu da cibiyoyin horo domin fadada shirin.
Masana sun ce wannan mataki na iya kara inganta tasirin shirin idan kamfanonin za su rika daukar wadanda aka horas kai tsaye ko kuma su ba su damar yin aikin koyon sana’a (internship).
Me matasa ke cewa?
Wasu matasa sun nuna farin cikinsu da damar da ake samarwa, suna masu cewa koyon sana’a na ba su wata hanya ta samun kudin shiga ba tare da jiran aikin gwamnati ba.
Sai dai sun bukaci gwamnati ta tabbatar da cewa shirin ya isa ga matasa a dukkan jihohin kasar nan, ba tare da nuna bambanci ba.
Kallon gaba
Yayin da gwamnatin Tinubu ke kokarin bunkasa shirin TVET, masu sharhi na ganin cewa za a auna nasararsa ne ta hanyar yawan matasan da suka samu aikin yi ko kuma suka kafa sana’o’insu bayan kammala horo.
Idan aka hada horon da tallafin jari, kayan aiki da damar shiga kasuwa, masana na ganin shirin na iya zama daya daga cikin hanyoyin da za su taimaka wajen rage matsalar rashin aikin yi da bunkasa tattalin arzikin Najeriya a shekaru masu zuwa.
0 Comments