Bayan jingine shirin jirgin yaƙi: Shin Turai za ta iya dogaro da kanta wajen tsaro?

 

Matakin da Jamus da Faransa suka ɗauka na jingine shirin haɗin gwiwa na kera sabon jirgin yaƙi na zamani ya sake tayar da muhawara kan makomar tsaron Turai da kuma ikon nahiyar wajen kare kanta ba tare da dogaro da ƙasashen waje ba. 

Shirin wanda aka ƙaddamar tun a shekarar 2017, an yi masa kallon wata babbar alama ta haɗin kan Turai a fannin tsaro. An tsara shi ne domin samar da sabon jirgin yaƙi mai amfani da fasahar zamani wanda zai maye gurbin jiragen Rafale na Faransa da Eurofighter da Tornado na Jamus zuwa shekarar 2040.

Sai dai shekaru da dama na saɓani tsakanin kamfanonin Airbus da Dassault Aviation sun hana aikin samun ci gaba yadda aka tsara.

Tasirin matakin ga tsaron Turai

Masana harkokin tsaro na ganin cewa jingine aikin na iya janyo gibi a ƙoƙarin Turai na samun cikakken ikon tsaro, musamman a lokacin da ake fuskantar ƙalubale daga rikicin Ukraine, tashin hankula a Gabas ta Tsakiya da kuma ƙara ƙarfin sojin Rasha.

Wasu na ganin cewa idan ba a samu mafita cikin gaggawa ba, ƙasashen Turai za su ci gaba da dogaro da jiragen yaƙin Amurka kamar F-35, abin da ka iya rage burin samun cikakken 'yancin kai a harkokin tsaro.

Wani masanin tsaro na cibiyar binciken Turai ya bayyana cewa:

"Wannan ba kawai batun jirgin yaƙi ba ne, batun makomar masana'antun tsaro na Turai ne gaba ɗaya."

Shin akwai yiwuwar dawo da shirin?

Duk da sanarwar jingine aikin, majiyoyi daga Berlin da Paris sun ce ƙofofin tattaunawa ba su rufe gaba ɗaya ba. Ana sa ran gwamnatocin ƙasashen biyu za su ci gaba da matsa lamba kan kamfanonin domin nemo hanyar da za ta kawo ƙarshen sabanin da ke tsakaninsu.

A lokaci guda kuma, Jamus da Faransa sun tabbatar da cewa za su ci gaba da aiki tare a wasu muhimman fannoni na tsaro, musamman fasahar jirage marasa matuƙa, tsarin sa ido na zamani da kuma na'urorin tattara bayanan sirri.

Makomar masana'antar tsaro ta Turai

Masana sun yi gargadin cewa idan manyan ƙasashen Turai suka kasa haɗa kai wajen manyan ayyukan tsaro, hakan na iya ba wa Amurka da China damar ƙara rinjaye a kasuwar fasahar yaƙi ta duniya.

Rahotanni sun nuna cewa kasashen Turai na ƙara kashe kuɗaɗe wajen sabunta rundunonin sojojinsu, amma rashin haɗin kai kan manyan ayyuka na iya rage ribar da za su samu daga waɗannan zuba jari.

A yanzu dai hankula sun karkata ga tarurrukan shugabannin Turai masu zuwa, inda ake sa ran batun makomar shirin jirgin yaƙin da kuma tsarin tsaron nahiyar zai kasance cikin manyan ajandun tattaunawa.